عملیاتی در ۸ روز...

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مرکز کرمانشاه ، منطقه‌ی حفاظت شده‌ی بوزین و مرخیل در ۱۳ کیلومتری شهرستان پاوه پهنه‌ای بیش از ۲۵ هزار هکتار را شامل می‌شود.
این زیست بوم طبیعی که مامن گونه‌های جانوری همچون خرس قهوه‌ای و پلنگ نیز هست در بخشش داشته‌هایی همچون بلوط، بنه و زیتون به اهالی منطقه چیزی فروگذار نکرده و گویی تواضع و سخاوت مردمان این منطقه به نوعی در طبیعتش هم ریشه تنیده است.
بوزین و مرخیل منطقه‌ای جنگلی و سخت گذر است که در امتداد رشته کوه‌های زاگرس واقع شده است.

زاگرس از مهمترین و گسترده‌ترین رویشگاه‌های طبیعی در کشور است که منطقه‌ای به وسعت۶میلیون هکتار را در بر می‌گیرد.
این جنگل‌ها از جنوب آذربایجان غربی آغاز می‌شود و در امتداد یک کمربند سبز در سلسله جبال زاگرس استان‌های کردستان، همدان، کرمانشاه ایلام، چهارمحال و بختیاری، خوزستان، لرستان و کهکیلویه و بویر احمد را در بر می‌گیرد تا به فارس می‌رسد.
زاگرس اگر نامش با زیبایی عجین شده بواسطه‌ی وجود جنگل‌ها ست ریشه‌ی این درختان در توالی جذب آب و رطوبت و بازگرداندن آن به طبیعت نقش آفرینی می‌کنند.
منطقه‌ی حفاظت شده‌ی بوزین و مرخیل را علاوه بر آب‌های جاری و فصلی رودخانه‌ای بنام سیروان در بر گرفته، این رودخانه‌ی زیبا و دیدنی پس از گردش در حاشیه‌ی مرخیل راهش را به سمت عراق در پیش می‌گیرد.
در میان عوامل مختلفی که ممکن است در عرصه‌های طبیعی تهدید محسوب شوند وقوع رخدادی همچون آتش سوزی محتمل‌تر و چشمگیرتر از سایر عوامل است.
این رخداد از عوامل مهم دگرگونی و مخدوش کردن ساختار بوم سازگان تلقی می‌شود.
آمار‌ها نشان می‌دهد که از ابتدای امسال تاکنون بیش از ۱۴ فقره آتش سوزی در جنگل‌ها و مراتع استان کرمانشاه رخ داده است.
در میان تعدد آتش سوزی‌ها، امسال دامنه‌ی حریق در منطقه حفاظت شده بوزین و مرخیل گسترده‌تر و قابل توجه‌تر از همیشه بود.
چرا که آتش علاوه بر گونه‌های مختلف جنگلی حیات گونه‌های جانوری را نیز بطور جدی تهدید کرد.
بیم از بین رفتن گونه‌های نادر جانوری همچون شوکا یا همان گوزن مینیاتوری که نمونه‌ی آن را در اوراسیا و جنگل‌های هیرکانی در شمال ایران می توان یافت بیشتر بر این نگرانی‌ها می‌افزود.
وضعیت زیستگاه بوزین و مرخیل در آتش سوزی که از پنجم تیر آغاز شد مطلوب نبود.
دمای هوا در نخستین روز‌های تیر ماه در این منطقه‌ ۴۷ درجه‌ی سانتیگراد گزارش شد. 
وسعت آتش سوزی‌ها بسیار گسترده بود دامنه‌های سخت گذر و مناطق صعب العبور کار را برای امدادگران دوستدار طبیعت و گروه‌های مردمی دشوار می‌کرد.
وزش باد و سخت گذر بودن منطقه موجب شده تا مهار آتش در روز‌های ابتدایی بصورت مقطعی انجام شود. 
در روز چهارم این حادثه تیم‌های اطفا حریق باز هم امیدوار برای مهار کامل آتش عازم مناطق صعب العبور شدند
بالایی مدیر کل مدیریت بحران استان احتمال وجود مین در منطقه را دور از انتظار نمیداند.
او می‌گوید: توپوگرافی خشن و صعب العبور منطقه امکان استفاده از بالگرد را نمی‌دهد.
علاوه بر همه‌ی کسانی که از نهاد‌ها و سازمان‌ها در کار اطفا حریق مشارکت دارند گروه‌های مردمی و اعضای انجمن ژیوای هم به چشم میخورد ژیوای در ادبیات کردی به زیستن تعبیر می شود.
این گروه فعالیت خود را بطور رسمی از سال۹۴ آغاز کرد و هم اکنون حدود ۱۵۰ عضو فعال دارد.
علاقه به حفظ طبیعت باعث شده تا بسیاری بصورت داوطلبانه در این اقلیم ،سختی عبور از گردنه‌ها را به جان بخرند و برای جلوگیری از گستردگی آتش پیشگام شوند.
وزش باد و حجم پوشش گیاهی آتش را شعله ورتر کرد، در مکانی که قرار است عملیات آتش بُر انجام شود تیم غافلگیر میشود و در نتیجه کار اطفا حریق به بهای عملیات بی باز گشت سه تن از اعضا تمام می‌شود در این حادثه «مختارخندانی» از مؤسسین انجمن ژیوای شهرستان پاوه، «یاسین کریمی» عضو کمیته عملیاتی این انجمن و نیز «بلال امینی» از نیرو‌های مردمی جان خود را از دست دادند.
بعد از این واقعه‌ی ناخوشایند دیگر گروه‌های امدادگر همچنان به تلاش خود برای مهار آتش ادامه می‌دهند، اما باز هم شیب تند منطقه و وزش باد به شعله ور‌تر شدن آتش کمک می‌کند سرانجام با گذشت ساعت‌ها تلاش فراوان و پس از ۸ روز مبارزه ، آتش سوزی بطور کامل مهار می‌شود و بار دیگر آرامش به بوزین و مرخیل و حیات وحش آن باز می‌گردد.
ایده پور فرماندار پاوه می‌گوید:در این حریق ۲ هزار هکتار از عرصه‌های طبیعی این منطقه در آتش سوختند.
در عین حال که در شبکه‌های اجتماعی عکس و گزارش‌هایی از تصاویر سوخته حیات وحش منتشر شد اما یاوری مدیر کل محیط زیست استان کرمانشاه می‌گوید :گزارشی از اتلاف گونه‌های جانوری بزرگ جثه گزارش نشده است، 
آمار‌ها نشان میدهد که انسان در ۹۵ درصد آتش سوزی‌ها دخالت دارد ،اگر چه کولانی مدیر کل اداره منابع طبیعی استان کرمانشاه می‌گوید اجرای غنی سازی و احیا جنگل‌ها با بذر برای زادآوری در دستور کار قرار می‌گیرد اما خروجی عملکرد‌های نامتعارف انسان گاه خسارت‌های جبران ناپذیری است که به عرصه‌های طبیعی وارد می‌شود و گاه هم سال‌ها زمان می‌برد تا شاید جنگل‌ها دوباره احیا شوند. 
هر چند نظارت‌های همه جانبه و مشارکت برای جلوگیری از وقوع حوادثی اینچنینی از وظایف مسئولان است، و مدیریت مناطق حفاظت شده برای نگاهداشت مختصات زیستگاه‌های نادر نیازمند امکانات بیشتر است.
اما به نظر می‌رسد تا وقتی عده‌ای از مردم از ارزش جنگل‌ها غافلند ،تعریفی برای جلوگیری و کاهش آتش سوزی‌ها به معنای واقعی آن وجود ندارد...