ایجاد ۵۱۰ هزار اشتغال در مناطق آزاد

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی خبرگزاری صدا و سیما، آقای مرتضی بانک در برنامه سلام صبح بخیر شبکه ۳ , با بیان اینکه ۹۵ درصد از اشتغال در مناطق ویژه در بخش تولید است افزود: از حدود ۲۱۰ هزار نفری که در مناطق ویژه فعالیت می‌کنند همه در بخش تولید هستند و در حوزه خدمات، فعالیتی نداریم.
وی اضافه کرد: همه سرمایه گذاری در مناطق ویژه از جمله در لامرد، شیراز، سفلچگان، کرمان و سیرجان در بخش تولید است که همه از سوی بخش خصوصی سرمایه گذاری می‌شود و دولت یک ریال به این مناطق پول تزریق نکرده است.
آقای بانک با بیان اینکه زیرساخت مناطق ویژه نیز از فعالیت‌های داخلی خود ایجاد شده است گفت: دولت هیچ سرمایه گذاری در این مناطق نداشته است.
وی با اشاره به اشتغال در مناطق آزاد افزود: بیش از ۴۰ درصد از این اشتغال در تولید، بیش از ۳۰ درصد در بخش خدمات و حدود ۲۰ درصد در صنف و کار‌های فروشگاهی است.
آقای بانک گفت: از ۳۱۰ هزار اشتغالی که در مناطق آزاد وجود دارد حدود ۱۴۰ هزار نفر در صنعت فعالیت می‌کنند.
وی افزود: خدمات از جمله خدمات مالی، پولی، گردشگری و هتلینگ یکی از بخش‌های مهم اقتصادی و جزو سرمایه گذاری محسوب می‌شود آقای بانک گفت: جزئی از اقدامات ما در بخش خدمات فروشگاهی است و آن هم به این دلیل است که اقتصاد فروشگاهی، یکی از اقتصاد‌های وابسته به گردشگری است و اگر گردشگر به جایی سفر کند، اما فروشگاهی نباشد، گردشگری محدود خواهد شد.
وی افزود: در یک تقسیم بندی متناسب با نرم بین الملل، فعالیت مناطق آزاد در حوزه‌های مختلف انجام می‌شود.
دبیر شورای عالی مناطق آزاد اضافه کرد: بعنوان مثال یک گلخانه در ارس ۱۳۰ هکتار است که ۳۵ هزار تن تولید دارد و حدود ۲ هزار و ۳۰۰ اشتغال ایجاد کرده است.
آقای بانک به یک واحد پوشاکی درمنطقه آزاد انزلی اشاره کرد و گفت: ۱۳۰۰ نفر در یک واحد کارخانه‌ای فعالیت می‌کنند.
وی به اشتغال در بخش لجستیک اشاره کرد و افزود: از جمله در ماکو فعالیت لجستیکی و خدماتی ایجاد شده است که ایجاد انبارها، مراکز لجستیکی که حرکت خوبی را در این منطقه فراهم کرده است.
آقای بانک به مقایسه منطقه آزاد قشم با وضعیت جاسک پرداخت و گفت: جاسک یک بندر مهم ما بوده، اما وضعیت منطقه آزاد قشم امروز چگونه است و منطقه جاسک چگونه.
وی افزود: بندری که در مرز‌های آبی ما قرار دارد از جمله جاسک، قشم و چابهار است و چابهار یکی از مناطق مهم ما به شمار می‌رود که زیرساخت‌های آن برای فعالیت‌های اقتصادی آماده شده است.
دبیر شورای عالی مناطق آزاد در خصوص استفاده از افراد فرهنگی در مناطق آزاد گفت: یکی از افتخارات ما این است که توانستیم بخش جامعه فرهنگی را با مناطق آزاد مرتبط کنیم.
آقای بانک گفت: یکی از اهداف بزرگ مناطق آزاد، پیوند آن‌ها با جوامع محلی است که این جوامع هم در توسعه اقتصادی هم در فرآیند‌های فرهنگی تاثیرگذارند. از جمله چابهار که صنایع سوزن دوزی این منطقه در لباس حرف اول را می‌زد که ما آن را احیا کردیم.
آقای بانک به استفاده از آقای علا بعنوان یک شاعر در مناطق آزاد اشاره کرد و افزود: این فرد از شاعران برجسته کشور است شعری که در خصوص جسارت و خیانتی که انجام شد سروده، در جامعه اسلامی ما تاثیرگذار است.
وی اضافه کرد: با استفاده از بخشی از جامعه فرهنگی در مناطق آزاد از جمله خانم شناگری که رکورد گینس را شکسته است، این‌ها ارتباط زیادی ایجاد می‌کند که بتوان توسعه فرهنگی را در کنار توسعه اقتصادی با ارتباط با جوامع محلی افزایش دهیم که تضاد و تناقض و تبعیض در جامعه ایجاد نشود و باعث رشد بهتر مناطق شود.
وی با بیان اینکه در حال حاضر ۸ منطقه آزاد در کشور داریم در خصوص منطقه آزاد فرودگاهی گفت: بسیاری از کشور‌ها بخشی از مناطق آزاد خود را در داخل فرودگاه قرار می‌دهند از جمله کشور امارات و ترکیه.
دبیر شورای عالی مناطق آزاد گفت: منطقه آزاد فرودگاهی بر اساس قانون برنامه// تاسیس شده است و هیئت امنای آن متفاوت و از وزارت مسکن و شهرسازی هستند که در حال حاضر ارتباطات بسیار نزدیکی میان مناطق آزاد و منطقه آزاد فرودگاهی وجود دارد.
وی با بیان اینکه منطقه آزاد فرودگاهی کمتر از یک سال است که فعال شده گفت:، اما در برنامه پنجم مقدمات آن فراهم شده و امروز فعالیت می‌کند.
آقای بانک با بیان این که ایجاد مناطق آزاد به ۳۱ سال پیش بر می‌گردد گفت: یکی از روش‌های اقتصادی که برای توسعه از آن استفاده می‌شود در کنار برنامه‌های پولی، مالی و برنامه‌های بلند مدت توسعه ای، ایجاد مناطق آزاد است.
وی افزود: از بعد از جنگ جهانی عملیاتی شدن مناطق آزاد در کل دنیا شروع شد و امروز بیش از ۳ هزار و ۷۰۰ منطقه آزاد و یا منطقه محصور گمرکی در دنیا وجود دارد و این یک مدل اقتصادی برای ایجاد الگوسازی برای بخش‌هایی از توسعه اقتصادی است که در مناطق آزاد تامین می‌شود و بعد از آن به سرزمین اصلی انتقال پیدا کند.
آقای بانک گفت: قبل از انقلاب مقدماتی برای ایجاد منطقه آزاد در کیش فراهم شده بود، اما بعد از انقلاب و بعد از جنگ این موضوع بعنوان یکی از برنامه‌های توسعه‌ای مورد توجه قرار گرفت.
وی افزود: همه توسعه در مناطق آزاد انجام نمی‌شود و بعنوان یک الگو در کنار فعالیت‌های دیگر اقتصادی و توسعه‌ای به کار گرفته می‌شود که از شیوه‌های نو و جدیدی برای اجرای برنامه‌های بعدی در سرزمین اصلی از آن استفاده می‌شود.
آقای بانک گفت: برای فعالیت‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مقررات عمومی در کشور داریم، اما مناطق آزاد با مقررات خاصی اداره می‌شود که بعضی از این مقررات فقط اقتصادی، بعضی اجتماعی و فرهنگی است.
وی افزود: سیستم مالی گمرک و مقررات رفت و آمد و همچنین اداره منطقه بر اساس یک قانون خاصی اداره می‌شود.
آقای بانک گفت: با توجه به وجود قانون خاص در مناطق آزاد تسهیلات بیشتری برای فعالیت و امکانات مدیریتی قوی تری در این مناطق وجود دارد.
وی افزود: از جمله صدور مجوز در اختیار خود منطقه آزاد است در صورتی که گرفتن مجوز در سرزمین اصلی نیازمند مراحل مختلف است.
دبیر شورای عالی مناطق آزاد اضافه کرد: سرعت بیشتر در ارائه خدمات، ارائه تسهیلات بیشتر، آماده‌تر بودن امکانات از جمله ویژگی‌های مناطق آزاد هستند و در کل دنیا زیرساخت مناطق آزاد فراهم شده و بعد تشکیل می‌شوند.
وی با بیان اینکه کشور ما دارای شرایط خاصی است ادامه داد: بعد از انقلاب و جنگ تحمیلی، کشور ما شرایط خاصی داشت و با وجود امکانات محدود و از طرفی محدودیت در فروش نفت، قصد فعالیت‌های توسعه‌ای و اقتصادی داشتیم.
آقای بانک با بیان اینکه از سوی دیگر منابع نیز به اندازه کافی نداشتیم گفت: این مسائل ما را مجبور می‌کرد که زیرساخت‌ها را از درآمد‌های خود منطقه ایجاد کنیم که این خود یک مدل اقتصادی است.
وی افزود: یک کشور ممکن است منابع فراوان ذخیره‌ای داشته باشد تا بتواند زیرساخت‌های مناطق آزاد را ایجاد کند، اما بعضی از کشور‌ها از جمله ما از ایجاد منطقه برای توسعه اقتصادی درآمد کسب می‌کنند که برای کشور ما بسیار موفق بوده است.
آقای بانک گفت: وقتی زیرساخت‌ها آماده باشد، سرعت فعالیت اقتصادی بیشتر می‌شود، اما وقتی زیرساخت‌ها آماده نباشد این سرعت کاهش می‌یابد.
وی در خصوص اینکه چرا فعالیت مناطق آزاد آنطور که باید کامل شود نشده است؟ افزود: یکی از علت‌های آن این است که زیرساخت‌ها را باید از محل درآمد‌های خود مناطق ایجاد کنیم.
آقای بانک درباره استفاده از سرمایه گذاران داخلی و یا ایرانیان مقیم خارج در مناطق آزاد و از جمله در عسلویه گفت: منطقه عسلویه، منطقه ویژه است و یکی از مهمترین و بزرگترین بخش‌های اقتصادی کشور تلقی می‌شود.
وی افزود: سرمایه گذاری که در منطقه ویژه عسلویه شده، عمدتا از سوی بخش‌های دولتی است، اما اکنون مشارکت بخش‌های خصوصی نیز در حوزه‌های پتروشیمی به شدت در حال افزایش است.
آقای بانک با بیان اینکه سازمان مسئول منطقه ویژه عسلویه، وزارت نفت است گفت: مناطق ویژه از سوی یک دستگاه مسئول که یا دولتی و یا خصوصی است اداره می‌شوند و مناطق آزاد زیر نظر شورای عالی هستند.
وی با بیان اینکه یکی از بزرگترین بخش‌های توسعه کشور در پتروشیمی در منطقه ویژه عسلویه به دست آمده است افزود بزرگترین صادر کننده تولیدات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی کشور، در این منطقه تدارک می‌شود که بخشی از سرمایه گذاری آن دولتی و بخشی خصوصی است.
بانک منطقه ویژه عسلویه را یکی از بزرگ‌ترین دستاورد‌های ما بعد از انقلاب دانست و گفت: قرارداد ما و ژاپن درباره توسعه پتروشیمی، قبل از انقلاب آماده شده بود که بعد از انقلاب ژاپنی‌ها به دلایل مختلف از این قرارداد خارج شدند و خسارتی پرداخت کردند و با ابتکار دولت وقت، آن خسارت در اجرای منطقه عسلویه و توسعه پتروشیمی هزینه شد.
وی افزود: امروز ۲۰ میلیارد دلار از صادرات پتروشیمی ما از منطقه عسلویه است.
آقای بانک درباره اینکه جانمایی و انتخاب مناطق آزاد بر چه اساسی است؟ گفت: محیط پیرامونی کشور ما، قبل از انقلاب توسعه نیافته و با استراتژی خاصی برنامه ریزی‌های اقتصادی در داخل و در مراکز پر جمعیت کشور متمرکز بود.
وی افزود: مهمترین دلیل آن تقسیمات قدرت‌ها در جهان و جنگ سرد بود و با توجه به اینکه ما همسایه بزرگی در شمال داشتیم و سیاست‌های کلان آن دولت در جهت غرب بود، حوزه‌های پیرامونی ما مورد توجه قرار نگرفت.
دبیر شورای عالی مناطق آزاد گفت: ۱۵ همسایه داریم که این همسایگان خود یک اصل رقابتی برای فعالیت ایجاد می‌کنند.
آقای بانک گفت: پیرامون ما از اقوام مختلفی تشکیل شده که قبل از انقلاب توسعه پیدا نکرده و اگر همین شیوه ادامه پیدا می‌کرد طبیعتا تقاضا‌ها و خواسته‌های متفاوتی در این مناطق بوجود می‌آمد و ما پاسخگو نبودیم.
وی اضافه کرد: یک طراحی هوشمندانه از ابتدا صورت گرفت و مناطق آزاد در پیرامون کشور ایجاد شد که چابهار، قشم، کیش از این مناطق بودند که بعد از آن مناطق آزاد ارس، ماکو، اروند و انزلی به مناطق آزاد اضافه شدند.
آقای بانک گفت: منطقه آزاد فرودگاهی نیز در فرودگاه‌ها و در مناطق داخلی کشور به ویژه در حوزه مالی و پولی ایجاد شد.
وی با بیان اینکه امروز مناطق آزاد از یک فعالیت نسبتا قابل قبولی برخوردار است افزود: با توجه به شرایط کشور و بین المللی، تحریم‌ها و محرومیت‌هایی که از جانب قدرت‌های دیگر به ما تحمیل شده، به نظر من توفیقات مناطق آزاد خوب و متناسب با امکانات و شرایط بوده است.